
Nghe như chuyện thứ tự vặt vãnh. Nhưng làm ngược thì hoặc phải thả đàn vào thùng còn nặng mùi, hoặc phải hoãn chuyến đi lấy tổ.
Với người mới thì cách gọn nhất là mua tổ đang ở sẵn trong thùng của người bán.
Lý do: tổ ong dú gắn vào vách thùng bằng keo. Sang tổ qua thùng khác là gỡ cả khối tổ ra — gần như chắc chắn vỡ bọng mật, và mật tràn xuống làm chết cả một lứa non.
Nên đừng mua thùng đẹp rồi xin người bán sang tổ vào đó. Mua cả thùng, và thùng mình chuẩn bị thì để dành cho đàn tách sau này.
Không phải để đựng tổ mua về, mà vì ba lúc cần thùng mà không báo trước:
Đàn đủ mạnh để tách. Tách đúng thời điểm thì cả đàn mẹ lẫn đàn con đều lên; bỏ lỡ thì chờ lượt sau, có khi cả năm.
Thùng đang dùng hỏng bất ngờ — mối vào, nứt toác sau một mùa nắng.
Có người cho hoặc nhượng lại một tổ. Chuyện này xảy ra nhiều hơn người ta tưởng.
Đây là lý do kỹ thuật, không phải chuyện tiện lợi.
Thùng mới đóng hoặc mới mua không dùng được ngay. Nó cần để ngoài trời có che mưa một thời gian cho hai việc:
Bay hết mùi — mùi gỗ tươi và mùi thứ đã quét lên. Đàn vào thùng còn nặng mùi thì dễ bỏ đi, và người nuôi không hiểu vì sao vì thùng nhìn hoàn hảo.
Co ngót xong phần lớn. Nứt lúc thùng còn trống thì trám lại được; nứt khi đã có đàn thì phiền hơn nhiều.
Nên một cái thùng để không trong góc vườn không phải tiền chết — nó đang làm đúng việc của nó.
Và kiểm bằng mũi chứ đừng đếm ngày: ghé mũi vào lòng thùng, còn ngửi thấy gì thì chưa được.
| Tình huống | Nên làm |
|---|---|
| Mua tổ đầu tiên | Mua cả tổ lẫn thùng của người bán |
| Chuẩn bị cho lần tách | Có thùng sẵn, đã hết mùi |
| Thùng đang dùng hỏng | Thùng dự phòng phải có từ trước |
| Muốn dùng thùng đẹp của mình | Để dành cho đàn tách, đừng sang tổ |
| Chưa biết chọn cỡ nào | Hỏi người bán họ dùng cỡ nào |
Trước khi đóng hay mua thùng cho những đàn sau, hỏi người bán tổ cho mình: anh đang dùng cỡ nào?
Rồi dùng cùng cỡ đó cho cả vườn.
Lợi ích: nắp và bộ phận thay lẫn nhau được, và không bao giờ phải chuyển đàn vì lý do kích thước. Đồng cỡ trong vườn tiện hơn nhiều so với đi tìm cỡ tối ưu.
Trước hai tuần: chọn chỗ đặt và quan sát — nắng chiều, đường kiến, mưa tạt.
Trước một tuần: dựng giá kê, chuẩn bị cách chắn kiến, làm tấm che nắng.
Mua tổ: mua cả thùng của người bán.
Sau đó, lúc rảnh: đóng hoặc mua thêm một thùng, để ngoài trời cho bay mùi. Tới lúc đàn muốn tách thì đã sẵn sàng.
Cách rẻ hơn mua một lúc nhiều: đóng dần — mỗi khi rảnh thì thêm một cái, để đó cho nó ổn định. Sau một năm thì tự nhiên có sẵn mấy cái.
Hỏi vì sao — có người giữ lại thùng vì đó là thùng họ tự đóng. Nếu buộc phải sang tổ thì để chính họ làm, và nhờ người có kinh nghiệm hướng dẫn nếu mình tự làm lần đầu.
Vài tháng tới một năm thì tốt — nó ổn định và hết mùi. Để quá lâu nhiều năm thì cũng xuống cấp, nên đừng mua sẵn nhiều hơn mình cần trong hai năm tới.
Ngoài trời có che mưa, kê cao khỏi mặt đất, không chồng sát nhau. Đừng cất trong kho kín — mùi không bay đi đâu được và còn dễ ẩm mốc.
Đừng. Đây là cách nhanh nhất để thùng nhiễm mùi — chứa phân bón, chai lọ, đồ nghề đều để lại mùi mà mình không còn ngửi ra nữa.
Ít hơn nhiều vì nó đã hết mùi gỗ và đã ổn định co ngót. Chỉ cần rửa sạch, phơi khô hẳn và để thoáng vài hôm — đó là lý do thùng cũ thường là lựa chọn tốt nhất tính trên tiền bỏ ra.
Cùng một kiểu thùng đặt ở hai vùng khí hậu cho hai kết quả khác hẳn. Biết vùng mình chịu áp lực gì thì chọn đúng ngay từ đầu.
Người mới thường mua đúng số thùng bằng số tổ. Rồi tới lúc đàn muốn tách thì không có chỗ, và cơ hội đó không chờ mình.
Ảnh chụp thùng ong cho biết hình dáng, màu gỗ và phần trang trí. Ba thứ quyết định chất lượng thì không tấm ảnh nào cho biết — và đó cũng là ba chỗ ng
Đây là chỗ nhiều người làm ngược vì nghĩ cho rộng để đàn có chỗ lớn. Đàn non trong thùng rộng thì dồn hết sức vào việc bít khoảng trống thay vì lớn lê
Thứ quyết định thùng tốt hay không nằm ở ba chỗ người mua gần như không bao giờ kiểm, và không chỗ nào trong ba chỗ đó nhìn thấy được từ mặt trước.
Tất cả về cái thùng nuôi ong dú — kích thước, loại gỗ, cách tự đóng, chỗ đặt, cách sửa khi hỏng và mua ở đâu cho đáng tiền.